Wederom koerswijziging ANBI regelgeving: Validatiestelsel Filantropie
1 november 2014 Door: Peter Duijzend

Wederom koerswijziging ANBI regelgeving: Validatiestelsel Filantropie

 

In zijn brief van 17 oktober 2014 informeert de Staatssecretaris van Justitie Fred Teeven de Tweede Kamer over het ANBI Validatiestelsel Filantropie. De Staatssecretaris heeft besloten om de normen van het validatiestelsel filantropie, voortvloeiend uit de gedragscode, algemeen verbindend te verklaren.

Validatiestelsel filantropie

Conform afspraak 8 van het convenant ‘Ruimte voor geven’ is door het ministerie van Veiligheid en Justitie, het ministerie van Financiën en de SBF een gezamenlijke visie opgesteld op het toezicht en de verantwoording in de sector filantropie. Deze visie vormt de basis voor de ontwikkeling van het validatiestelsel filantropie dat tot doel heeft het verbeteren van de transparantie en de kwaliteit van het toezicht op de filantropiesector. Dit stelsel wordt van toepassing verklaard op alle ANBI’s en bestaat uit de volgende onderdelen:

– een gedragscode voor ANBI’s en haar bestuurders;
– een keurmerk voor fondsenwervende instellingen;
– een centraal informatieportaal.

Gedragscode

Op dit moment geldt al dat de ANBI-beschikking wordt geweigerd als een bestuurder of een (gezichts)bepalend persoon, onherroepelijk is veroordeeld wegens aanzetten tot haat, aanzetten tot geweld of gebruik van geweld in de afgelopen vier jaar. De ratio achter de integriteitstoets is dat het onwenselijk wordt geacht om overheidssteun te verlenen aan niet integere ANBI’s. De integriteitstoets is onlangs uitgebreid met de situatie waarin sprake is van het opzettelijk plegen van een misdrijf waardoor de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar wordt gebracht door een bestuurder, feitelijk leidinggevende of gezichtsbepalend persoon van de instelling. Het is de bedoeling dat er een gedragscode komt voor alle ANBI’s en haar bestuurders.

Keurmerk

CBF,  Keurmerk Goede doelen, het Keurmerk Goed Besteed en RfB-keur (Raad voor Financiële Betrouwbaarheid ) Elk keurmerk stelt eigen eisen. Dit gaat verdwijnen. Er komt een keurmerk. Daarbij wordt onderscheid gemaakt door naar de omvang van de fondsenwervende instelling te kijken. Het keurmerkt stelt eisen aan het bestuur, transparantie, de financiële organisatie.

Centraal informatiepunt

Ten aanzien van het centraal informatieportaal meldt de Staatssecretaris dat de Kennisbank Filantropie vooralsnog wordt ingericht als het Centraal Informatiepunt Filantropie. De centrale databank zorgt voor nog meer transparantie over de werkzaamheden, doelen en resultaten van goede doelen in Nederland. Daarnaast worden ook de gegevens van andere filantropische instellingen, zoals vermogensfondsen en kerkelijke instellingen, opgenomen in de databank. Het resultaat is één compleet en onafhankelijk filantropisch overzicht.

Sturing vanuit de overheid

Het validatiestelsel filantropie (gedragscode, keurmerk en centraal informatieportaal) heeft tot doel het verbeteren van de transparantie en de kwaliteit van het toezicht op de filantropiesector. Een onafhankelijke commissie (Commissie de Jong) heeft op verzoek van de staatssecretaris onderzocht op welke wijze het validatiestelsel filantropie verplicht moet worden gemaakt voor alle ANBI’s en hoe de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden liggen met betrekking tot het beheer van het validatiestelsel. Het advies van de commissie was om een specifieke wet te maken die gericht is op het stellen en handhaven van normen voor fondsenwervende instellingen. Daarnaast moeten de ANBI’s zich laten registreren in een wettelijk omschreven register. In overleg met de filantropisch sector is het validatiestelsel nader ingevuld. 

Het validatiestelsel zal voorzien in een bagatelregeling om de kleinere instellingen te ontzien. De normen van het validatiestelsel worden wettelijk algemeen verbindend verklaard als het kabinet de normen passend vindt. Er komt een wetsvoorstel dat in 2015 in consultatie gaat. Het niet naleven van de normen van het validatiestelsel kan leiden tot maatregelen, waaronder het intrekken van ANBI-status door de Belastingdienst.

Voor alsnog is het afwachten hoe de plannen zich verder ontwikkelen.

Bron: Minfin

Lees de stand van zaken per 2-6-2015